เมื่อลำแสงสุดท้ายของตะวันลับฟ้า สีสันจากสปอตไลท์และไฟนีออนหลากรูปแบบบนถนนวอล์คกิ้งสตรีทริมหาดพัทยา
ประกวดประขันความงามเสมือนหนึ่งหิ่งห้อยน้อยเปล่งแสงแข่งดวงจันทร์
นั่นคือสัญญาณบอกว่าชีวิตกลางคืนเริ่มขึ้นแล้ว ราตรีนี้ยังอีกยาวไกล
เป็นความรู้สึกซึ่งเกิดขึ้นฉับพลันทันทีที่มองลงมาจากจุดชมวิวหน้าลานพระราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอฯ
กรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ ณ ยอดเขาพระพุทธบาทพัทยา
ไม่ต่างจากเบื้องล่างเมื่อเดินย่ำต๊อกอยู่ในโซนสถานบันเทิงของที่นี่
เสียงดนตรีตะวันตกหลากสายพันธุ์ที่เปล่งออกมาจากทั้งวงดนตรีและเครื่องเสียงนำสมัยพาให้เคลิ้ม
ราวกับหลุดเข้าไปอยู่ในมหานครบันเทิงของฝรั่งตาน้ำข้าวอเมริกันผู้พลิกโฉมพัทยา
จะมีสักกี่คนที่รับรู้ถึงความเป็นมาของพัทยาซึ่งติดอันดับในแผนที่ท่องเที่ยวโลก
อีกทั้งเป็นเขตปกครองพิเศษ 1 ใน 2 แห่งของประเทศไทยในปัจจุบัน(อนาคตอาจมีเพิ่มเติมขึ้นมาก็เป็นได้)
ว่ามีความเป็นไปเช่นไร กว่าจะมาเป็นเมืองพัทยาสวรรค์แห่งนักเที่ยว
นักดื่ม นักแข่ง นางโชว์ สถานบันเทิง ฯลฯ ในปัจจุบัน
ย้อนกลับไปในอดีต พัทยาเป็นเพียงหมู่บ้านชายทะเลแสนจะธรรมดาในอำเภอบางละมุง
จังหวัดชลบุรี นามพัทยานี้ เกิดจากการเรียกเพี้ยนจากคำว่า "ทัพพระยา"
ที่หมายถึงที่พักทัพของพระยาตากฯ (สมเด็จพระเจ้าตากสิน) เมื่อครั้งรวบรวมกำลังพลเข้ายึดกรุงศรีอยุธยาจากพม่า
จาก "ทัพพระยา" กร่อนเสียงจนกลายเป็น "ทัพธยา"
และ"พัทธยา"ตามชื่อลมทะเล กระทั่งเป็น "พัทยา"
ในที่สุด
ความสำคัญของพัทยากลับเริ่มขึ้นและพุ่งขึ้นดั่งดวงชะตาฟ้าลิขิต ในต้นทศวรรษ
2500 เมื่อกลุ่มทหารอเมริกัน(จีไอ) ที่เข้ามาตั้งฐานทัพในไทยช่วงสงครามเวียดนาม
ได้เข้ามาเช่าบ้านพักตากอากาศ ณ หมู่บ้านพัทยาแห่งนี้สับเปลี่ยนหมุนเวียนกันตามวาระ
และนี่เองคือจุดเริ่มต้นการท่องเที่ยวของหาดพัทยาอันเลื่องชื่อมากระทั่งปัจจุบัน
กว่า 30 ปี แล้วที่ทหารอเมริกันถอนทัพกลับบ้านและสงครามเย็นยุติลงแล้ว
แต่สิ่งที่หลงเหลืออยู่บนผืนแผ่นดินไทยอีกสิ่งหนึ่งที่มิอาจปฏิเสธได้คือ
ความรุ่งเรืองของพัทยา ที่โลดแล่นอยู่ในโปรแกรมการท่องเที่ยวอันดับต้นๆ
ของภูมิภาคนี้ แม้ว่าพัทยาจะไม่มีทรัพยากรท้องทะเลหลากหลายกว่าแห่งอื่น
แต่ด้วยความสะดวกในการเดินทางในระยะทางเพียงแค่150 กม.หรือเพียงเกือบ
2 ชั่วโมงจากกรุงเทพฯ กิจกรรมหลากหลายอาทิบนบก กลางอากาศ พื้นผิวน้ำ
รวมทั้งโลกใต้น้ำ มีทั้งกิจกรรมภาคกลางวันไปจนถึงแสงสียามราตรี พัทยาจึงยังคงเป็นสถานที่ท่องเที่ยวท็อปฮิตของคนไทย
และชาวต่างชาติที่มาท่องเที่ยวในไทย น้อยรายนักที่ไม่รู้จักกิตติศัพท์ของพัทยา
ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา พัทยาปรับตัวเพื่อสอดรับกับความต้องการในธุรกิจการท่องเที่ยวเสมอมา
ดังจะเห็นได้จากกิจกรรมการท่องเที่ยวที่ผุดขึ้นราวกับดอกเห็ดเกลื่อนเมืองพัทยาทั้งอินดอร์และเอ้าท์ดอร์
ตั้งแต่ธรรมชาติจริง ไปจนถึงธรรมชาติกำมะลอ ธุรกิจการให้บริการด้านการท่องเที่ยวของเมืองพัทยาล้วนเปิดรับสิ่งใหม่ๆ
เข้ามาเป็นสีสันของการท่องเที่ยว กระทั่งเป็นจุดขายสมกับกับสมญานามเมืองแห่งการท่องเที่ยวที่แท้จริง
'ไม่ว่านักท่องเที่ยวจะต้องการการบริการแบบใด พัทยามีให้ตามที่ท่านต้องการ'
รูปแบบกิจกรรมท่องเที่ยวที่ต่างจากแหล่งพักผ่อนอื่นๆ อาทิ สนามแข่งรถโกลคาร์ท
พาราเซล เคเบิลสกี วินเซิร์ฟ เรือดำน้ำวิมานใต้ทะเล สนามแข่งเรือยอทช์
(กลางทะเล) เมืองจำลอง พิพิธภัณฑ์ริบลี่ย์ พิพิธภัณฑ์ขวด อันเดอร์วอเตอร์เวิล์ด
เพ้นท์บอล โชว์ตระการตาจากทั้งอัลคาซาร์และทิฟฟานี เป็นต้น
หากแม้นช่วงเวลาหนึ่งการท่องเที่ยวพัทยาจะซบเซาลงไปบ้างเนื่องจากผู้ประกอบการธุรกิจ(บางส่วน)
ของพัทยาเองก็มุ่งเน้นให้บริการแบบเลือกปฏิบัติระหว่างนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติกับชาวไทยอย่างเห็นได้ชัด
รวมถึงสถานที่ท่องเที่ยว อาคารสถานที่ที่มนุษย์สร้างขึ้นกลับทรุดโทรมลงตามสภาพขาดการบำรุงรักษาให้อยู่ในสภาพสะอาดสวยงามน่าท่องเที่ยว
ประกอบกับมลภาวะสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะน้ำเสียที่พัทยาต้องเผชิญเนื่องจากขาดการวางแผนการจัดการและพัฒนาที่เหมาะสม
แต่ในที่สุดพัทยาก็กลับคืนมาเป็นหนึ่งในดวงใจของนักท่องเที่ยวชาวไทยอีกครั้งแม้ว่ายังไม่เต็มที่ก็ตาม
ด้วยรูปแบบการท่องเที่ยวที่พัทยาสร้างขึ้นเพื่อให้เกิดหลากหลายทั้งทางธรรมชาติ
เทคโนโลยี กีฬาล้ำสมัย การแสดงสุดตระการตา สถานบันเทิงยามค่ำคืน
รวมไปถึงความภาคภูมิใจในความเป็นไทย ด้วยอลังการทางศิลปวัฒนธรรมของปราสาทไม้สัจธรรม
ปราสาทซึ่งสร้างด้วยไม้ซึ่งใหญ่ที่สุดในโลก และกิจกรรมการท่องเที่ยวอีกมากมาย
ไม่สามารถสาธยายได้ทั้งหมด ทำให้พัทยายังคงเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ
ใกล้กรุงเทพฯ เสพย์ความสุข ได้ตลอดทั้งวันทั้งคืน
'สูงสุดคืนสู่สามัญ' บรรยากาศบ้านๆ ของคนไทยยังมีให้เห็นและเป็นเสน่ห์สร้างความสุขให้แก่นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติไม่แพ้กัน
อย่างน้อยภาพเด็กหญิงตัวเล็กๆ 4-5 คน กระโดยางกลางถนนวอล์กกิ้งสตรีทย่านบันเทิงของพัทยาใต้ก็สร้างการมีส่วนร่วมจากนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติได้ไม่น้อย
แบบการแสดงที่มีเสน่ห์ไม่ได้เสแสร้งจากพวกเธอ ทั้งยังไม่คิดราคาค่างวดต่อผู้ร่วมการละเล่น
เป็นมิตรภาพที่แท้จริง เข้าทำนองที่ว่า 'ไม่ว่าอะไรก็ทำให้มีความสุขได้ถ้ากายสุขใจสุข'